Kierownik budowy to osoba, która od pierwszego dnia robót do odbioru domu odpowiada za to, żeby budowa szła zgodnie z projektem, pozwoleniem i przepisami. Przy domu szkieletowym jego rola jest równie ważna jak przy domu murowanym – zmienia się technologia, ale nie zmieniają się obowiązki wynikające z Prawa budowlanego. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy kierownik budowy jest wymagany, jakie musi mieć uprawnienia, jakie ma obowiązki i czym różni się od inspektora nadzoru inwestorskiego.
Kiedy kierownik budowy jest wymagany?
Zgodnie z art. 42 Prawa budowlanego to inwestor ustanawia kierownika budowy w przypadku robót wymagających pozwolenia na budowę oraz robót na zgłoszenie z projektem budowlanym. Budowa domu jednorodzinnego – także szkieletowego – w obu tych trybach wymaga więc kierownika budowy. Bez niego nie złożysz skutecznie zawiadomienia o rozpoczęciu robót, bo częścią tego zawiadomienia jest oświadczenie kierownika budowy o przyjęciu obowiązków.
Wyjątkiem jest dom jednorodzinny o powierzchni zabudowy do 70 m² budowany na zgłoszenie w trybie art. 29 ust. 1 pkt 1a. Inwestor składa wtedy oświadczenie, że przejmuje odpowiedzialność za kierowanie budową, a kierownik budowy i dziennik budowy nie są obowiązkowe. Nie znaczy to jednak, że odpowiedzialność znika – przechodzi na inwestora. O pułapkach tego trybu piszemy w artykule szkieletówka do 70 m² na zgłoszenie – haczyki, a różnice między trybami opisujemy w tekście dom na zgłoszenie czy na pozwolenie.
Kto może zostać kierownikiem budowy i jakie uprawnienia musi mieć?
Funkcja kierownika budowy to jedna z samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Kierownikiem budowy może zostać osoba, która ma odpowiednie wykształcenie techniczne, odbyła wymaganą praktykę zawodową i zdała egzamin na uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych. Przy domu jednorodzinnym kierownik budowy musi posiadać uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Uprawnienia budowlane to nie wszystko – kierownik budowy musi też być wpisany na listę członków właściwej okręgowej izby inżynierów budownictwa i mieć ważne ubezpieczenie OC. Kierownik budowy to inna funkcja niż kierownik robót – kierownik robót odpowiada za wybrany zakres prac, na przykład instalacje, a kierownik budowy za całą budowę. Przed podpisaniem umowy warto poprosić o numer uprawnień i zaświadczenie o przynależności do izby, które można sprawdzić w centralnym rejestrze prowadzonym przez nadzór budowlany.
Formalnie przepisy nie wymagają od kierownika specjalizacji w budownictwie drewnianym. W praktyce różnica jest duża: konstrukcja szkieletowa ma inne punkty krytyczne niż dom murowany – wilgotność drewna, ciągłość paroizolacji, mocowania podwaliny do fundamentu, kotwy i łączniki. Dlatego warto wybrać kierownika, który zna technologię drewna. Więcej o tym piszemy w artykule dlaczego kierownik budowy musi znać technologię drewna.
Obowiązki kierownika budowy według Prawa budowlanego
Kierownik budowy organizuje i nadzoruje prace na budowie, koordynuje pracę ekip i dba o zgodność wykonywanych robót z projektem, obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowlanej. Zakres obowiązków kierownika budowy wymienia art. 22 Prawa budowlanego. Należą do nich:
- protokolarne przejęcie od inwestora terenu budowy i jego zabezpieczenie,
- prowadzenie dokumentacji budowy, w tym dziennika budowy,
- zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu,
- sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (plan BIOZ), gdy jest wymagany, oraz koordynowanie działań w zakresie BHP,
- organizowanie i kierowanie robotami zgodnie z projektem, pozwoleniem i przepisami,
- wstrzymanie robót w razie stwierdzenia zagrożenia i niezwłoczne zawiadomienie o tym organu,
- realizacja zaleceń wpisanych do dziennika budowy,
- zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru robót zanikających i ulegających zakryciu,
- zapewnienie wymaganych prób i sprawdzeń instalacji przed zgłoszeniem obiektu do odbioru,
- przygotowanie dokumentacji powykonawczej,
- zgłoszenie obiektu do odbioru wpisem do dziennika budowy i udział w odbiorze.
Na końcu budowy kierownik podpisuje oświadczenie o zgodności wykonania obiektu z projektem i warunkami pozwolenia. To jeden z dokumentów potrzebnych do odbioru domu szkieletowego.
Kierownik budowy przy domu szkieletowym – na co zwraca uwagę?
W domu szkieletowym wiele etapów szybko znika pod kolejnymi warstwami. Dlatego odbiory robót zanikających są tu szczególnie ważne. Kierownik budowy powinien sprawdzić przede wszystkim:
- fundament i izolację przeciwwilgociową przed montażem podwaliny,
- zakotwienie podwaliny i ścian do fundamentu,
- wilgotność i klasę drewna konstrukcyjnego,
- połączenia elementów więźby i stropu zgodnie z projektem konstrukcyjnym,
- ciągłość paroizolacji i wiatroizolacji przed zakryciem płytami,
- instalacje w ścianach przed zamknięciem przegród.
Każdy taki odbiór powinien mieć wpis w dzienniku budowy. To dokument, do którego wraca się przy odbiorze końcowym i przy ewentualnej reklamacji.
Kierownik budowy a inspektor nadzoru inwestorskiego
Te dwie funkcje często są mylone. Kierownik budowy kieruje budową i odpowiada za jej prowadzenie zgodnie z projektem i przepisami. Inspektor nadzoru inwestorskiego reprezentuje inwestora: kontroluje jakość i ilość wykonanych robót, sprawdza materiały i bierze udział w odbiorach. Przy domu jednorodzinnym inspektor nadzoru nie jest obowiązkowy, chyba że jego ustanowienia zażąda organ w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Art. 24 Prawa budowlanego wyklucza łączenie funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego na tej samej budowie. Jeśli zależy Ci na niezależnej kontroli, inspektor musi być inną osobą niż kierownik. Czy przy domu szkieletowym warto go zatrudnić, wyjaśniamy w artykule inspektor nadzoru o specjalności drewnianej – czy warto.
Formalności: oświadczenie i zmiana kierownika budowy
Przed rozpoczęciem robót inwestor zawiadamia organ nadzoru budowlanego o planowanym terminie rozpoczęcia i dołącza oświadczenie kierownika budowy o przyjęciu obowiązków wraz z kopią jego uprawnień i zaświadczeniem o przynależności do izby. Wcześniej trzeba też mieć pozwolenie na budowę albo skuteczne zgłoszenie.
Kierownika budowy można zmienić w trakcie budowy. Inwestor musi wtedy zawiadomić powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego o zmianie i dołączyć oświadczenie nowego kierownika o przyjęciu obowiązków. Kierownik przekazujący budowę powinien opisać w dzienniku budowy stan zaawansowania robót budowlanych, żeby było jasne, kto odpowiada za który etap.
Jak wybrać kierownika budowy?
Przed podpisaniem umowy z kierownikiem budowy ustal:
- czy ma doświadczenie przy domach szkieletowych i wiedzę techniczną o konstrukcji drewnianej,
- jak często będzie na budowie i przy których etapach na pewno się pojawi,
- czy w cenie są odbiory robót zanikających i zgłoszenie do odbioru końcowego,
- jak szybko reaguje na wezwanie w razie problemu.
Pytania o kierownika budowy warto zadać także wykonawcy – znajdziesz je w artykule 10 pytań do wykonawcy przed podpisaniem umowy i w checkliście inwestora.
Budowa domu szkieletowego z DrewHome
Przy każdej budowie ustalamy z inwestorem, kto pełni funkcję kierownika budowy i jak wygląda harmonogram odbiorów poszczególnych etapów. Sprawdź ofertę DrewHome albo prześlij projekt do bezpłatnej wyceny budowy domu.
FAQ – kierownik budowy
Czy przy budowie domu jednorodzinnego trzeba mieć kierownika budowy?
Tak, jeśli dom powstaje na podstawie pozwolenia na budowę albo zgłoszenia z projektem. Wyjątek to dom do 70 m² powierzchni zabudowy budowany w trybie art. 29 ust. 1 pkt 1a, gdzie inwestor przejmuje odpowiedzialność za kierowanie budową.
Czy inwestor może być kierownikiem budowy?
Może, jeśli sam ma uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności i należy do izby inżynierów budownictwa. Inwestor bez uprawnień nie może być kierownikiem budowy. W trybie domu do 70 m² nie pełni tej funkcji, tylko przejmuje odpowiedzialność za kierowanie budową.
Kto ustanawia kierownika budowy?
Kierownika budowy ustanawia inwestor. Oświadczenie kierownika o przyjęciu obowiązków dołącza do zawiadomienia o rozpoczęciu robót budowlanych.
Czy kierownik budowy może być jednocześnie inspektorem nadzoru?
Nie. Art. 24 Prawa budowlanego wyklucza łączenie tych funkcji na jednej budowie.
Jak często kierownik budowy musi być na budowie?
Przepisy nie określają liczby wizyt. Kierownik musi być obecny przy etapach, które wymagają jego odbioru i wpisu do dziennika budowy, dlatego częstotliwość wizyt warto zapisać w umowie.
